Örneklem

Verilerin nasıl toplandığı kalite kontrol grafiklerinin etkililiğine önemli katkıda bulunan bir etmendir.

Değişken veriyi kullanırken, üç – beş örnek ölçümleri  gruplanır (buna altgrup denir). Her altgrupdaki örnek ölçüm sayısına altgrup büyüklüğü adı verilir. Sabit altgrup büyüklüğü seçmek her zaman gerekmemesine rağmen, tavsiye edilmektedir. Örneklem sıklığı, altgrupların toplanma oranıdır (altgruplar arasında ne kadar bekleneceğidir).

Kontrol Grafiği Örneklem Rehberi 

1. Toplanan veri, üretim şartlarını en iyi karakterize  eden ürün çıktısını temsil etmelidir.
2. Eğer mümkünse altgrup büyüklüğü belirlenmeli ve sabit tutulmalıdır. Değişken kontrol grafikleri için küçük örneklem büyüklükleri, tipik olarak üç ile beş arası, yeterlidir. Çok az üretim oranları bir ölçümlük altgrup büyüklüklerini gerektirebilir. Nitelik grafikleri için daha geniş örneklem büyüklüğü gerekmektedir ve altgrup örneklem büyüklükleri bazen değişebilir.
3. Altgrubu oluşturan ölçümler birbirinden bağımsız olmalıdır fakat veriler kısa zamanda toplanmalıdır. Böylece altgrup homejen olacaktır.
4. Toplanan altgruplar birbirinden bağımsız olmalıdır ve altgruplar arasındaki varyasyona izin verilmelidir.
5. Altgruplar  üretim sırasına göre alınmalı ve kayıt edilmelidir. (kronolojik sıra).
6. Bilinmeyen özel sebepler ve ürün reddi riskini kontrol için, altgruplar ekonomik olarak makul olan sıklıkla toplanmalıdır.
7. Kontrol elde edildikten ve yeterlilik minimum gereksinimleri aştığı zaman, örneklem sıklığı azaltılabilir. Bu herşeyden önce değişken kontrol grafiklerinde geçerlidir.

Genellikle küçük altgrup büyüklüğünü sıklıkla almak, az sıklıkla büyük altgrubu almaktan daha iyidir. Az sıklıkla  yapılan örnekleme uzun zaman aralıklarında prosesi riskte bırakır. Prosesteki  değişiklikler belirlenmeden bir süre böyle devam edebilir böylece üretimde hatalı ürünler ortaya çıkar. Altgrup büyüklüğünü beşin üzerine çıkarılmasının faydası veri toplama maliyetine göre daha azdır.

Prosesin ilk örneklenmesi

İstatiksel kontrol limitlerinin hesaplanmasından önce, prosesi merkeze çekmek ve proses varyasyonunu azaltmak için ayarlamalar yapılmaktadır. Ayarlamalar sonlandırıldığında,  parçalar sistemi  temsil eder. Ancak o zaman proses değişkenliğinin çalışılması anlamlı olur.  

Yeni kontrol grafikleri için kontrol limitleri kolayca kurabilmek için, veriler prosesteki doğal varyasyonu temsil ederken, altgrup verileri mümkün olduğu kadar çabuk toplanmalıdır.  Az hacimli prosesler için, bu genellikle elde edilebilen proses çıktısının 100% örneklenmesi demektir. Proses yeterli ve kontrol altında olana kadar sıklıkla örneklem yapılması tavsiye edilir.