|
Yönetim Kararlarında Kantitatif
Yöntemler – Yöneylem Araştırması kitabı; yönetim
bilimlerine giriş derslerinde kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
Kitap değişik fakülte ve yüksek okulda, farklı proğramlarda
çeşitli şekillerde kullanılabilir. Kitabın genel olarak, işletme,
iktisat, kamu yönetimi, idari bilimler ve istatistik bölümleri
ile endüstri, makina gibi mühendislik fakültelerinde ve hatta
sağlık bilimlerinde de kullanılabileceği ümit edilmektedir.
İş idaresi veya kamu yönetimine yönelik üniversite proğramlarında
Sayısal Yöntemlerin önemi gün geçtikçe artmaktadır.
Bu programlarda Sayısal Yöntemler alanında en az bir
dersin alınması zorunlu olmuştur. Sayısal Yöntemler,
kullanıcısına iş hayatında ve kamu yönetiminde uygulaması
çok fazla olan yeni bilgiler vermektedir. Sayısal Yöntemlere
ait metotlarının kullanılması, yöneticilerin karar verme
durumlarının analizinde ve problemlerin çözümünde
yeteneklerini tam olarak kullanmalarını sağlamaktadır. Sayısal
Yöntemlerde yeni veriler aranması yerine, elde mevcut
veriler arasında anlamlı ilişkiler bulunmaya çalışılır. Bu
araştırma stratejisinin en önemli faydası ise beyin gücünün
bütün imkanları ile görev almasına imkan vermesidir. Başka
bir ifadeyle iyi bir analitik araştırmasının, çok iyi bir
beyin ve bilimsel bütünlük gerektirdiği söylenebilir. Kitap,
bu iki öğrenme amacının gerçekleştirilmesine yardımcı
olacak şekilde düzenlenmiştir. Okuyucunun belli bir matematik
temelinin olduğu varsayılmış, matematiksel ve istatistiksel
tekrarlar yapılmamıştır.
Öğrenmenin ve hatırlamanın en kolay yolunun bol miktarda alıştırma
ve örnek problemlerin çözümlü uygulamalarını yapmak olduğuna
inandığımız için, kitapta çok sayıda farklı örnek alıştırmalara
yer verilmiştir. Problemler araştırmalarda bir çeşit katalizör
görevi yaparlar. Mevcut bilgi düzeyi bir problemin çözümü için
yetersiz kalıyorsa, bir araştırma yapmaya gerek var demektir.
Çünkü problemin kendi niteliği ve formüle ediliş biçimi,
yapılacak olan araştırmayı bir çok açıdan önemli derecede
etkileyecektir. Kitapta, Sayısal Yöntemlerin kullanımını
gösteren gerçeğe yakın uygulama örnekleri yer almaktadır.
Karar durumunun analizi esnasında yönetim bilim tekniği ile
ilgili kavramlarla konular açıklanmış ve kullanıcının
kolaylıkla anlayabileceği şekilde geliştirilmiştir. Dolayısı
ile okuyucu önce çözüm isteyen durum ile karşı karşıya
getirilmiş, daha sonra bu ve benzer durumların analizinde
kullanabileceği Sayısal Yöntemler hakkında bilgi sahibi
yapılmıştır. Metinde çeşitli örnek problemler ve çözümlerine
birlikte yer verilmiştir.
Kitap içerisinde 500 adetten fazla çözümlü bölüm
sonu alıştırması vardır. Bu problemlerin konu ile uyumlu
olmaları için gayret ve özen gösterilmiştir. Bu örnek alıştırmalar,
çok geniş bir uygulama alanını temsil edecek şekilde her
sahadan seçilmişlerdir.
Kitapta Sayısal Yöntemlerin temel konularına yer verilmiştir
:
1 nci Bölüm : Maliyet Hesaplarına Giriş yapılmış
olup, Maliyet Elemanları, Başabaş Analizi, Ekonomik Ayarlama ve
Öğrenme Eğrileri konuları incelenmiştir. Ayrıca konu ile
ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm sonuna
konulmuştur.
2 nci Bölüm : Envanter Modelleri açıklanmış olup,
Model Çeşitleri, Ekonomik Parti Büyüklüğü, (Anında
Yenileme, Stok Yokluğunun Olmadığı Durumlar için; Anında
Yenileme, Stok Yokluğunun Olduğu Durumlar için; Üretim Süreci,
Stok Yokluğunun Olmadığı Durumlarda inceleme; Üretim Süreci,
Stok Yokluğunun Olduğu Durumlarda inceleme; Fiyat Kırmalar, Ara
Zamanı ve Sipariş Noktalarının incelenmesi), Çeşitli Ürünler
ve Ekonomik Parti Büyüklüğü konuları araştırılmıştır.
Ayrıca konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler
bölüm sonuna konulmuştur.
3 ncü Bölüm : Deterministik Diğer Modeller açıklanmış
olup, Çeşitli Değişkenlerin Fonksiyonları, Kısıtsız
Optimizasyon ve Kısıtlar incelenmiştir. Ayrıca konu ile ilgili
Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm sonuna konulmuştur.
4 ncü Bölüm : Teçhizat Seçimi ve Yenilenmesi konuları
incelenmiştir. Konu Ile Ilgili Temel Formüller, Düzgün Nakit
Akışı, Kapital Maliyeti, Enflasyon ve Vergiler, Enflasyon ve
Indirilmiş Nakit Akışı konuları açıklanmıştır. Ayrıca
konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm
sonuna konulmuştur.
5 nci Bölüm : Şebeke Analizi konusu anlatılmış olup,.
Kritik Yörünge Modelleri, Kritik Yörünge ve Boş Zaman, En Kısa
Yol ve Safhalara Göre Gruplama konuları incelenmiştir. Ayrıca
konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm
sonuna konulmuştur.
6 ncı Bölüm : Atama Problemi anlatılmış olup, Atama
Problemine Giriş, Ulaşım Problemi konusu açıklanmıştır.
Ayrıca konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler
bölüm sonuna konulmuştur.
7 nci Bölüm : Doğrusal Proğramlama incelenmiş olup, Doğrusal
Proğramlama Probleminin Yapısı, grafik Metodu, Cebirsel Metot
ve Simpleks Metodu açıklanmıştır. Ayrıca konu ile ilgili
Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm sonuna konulmuştur.
8 nci Bölüm : Olasılık Teorisinin Esasları konusu
incelenmiştir. Temel Kavramlar, Marjinal Olasılıklar, Şartlı
Olasılıklar, Istatistiki Bağımsızlık, Bayes Kuralı, Faktöriyel
Sayılar, Permutasyonlar ve Kombinasyonlar anlatılmıştır. Ayrıca
konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm
sonuna konulmuştur.
9 ncu Bölüm : İstatistiki Dağılımlar konusu anlatılmış
olup, Temel Özellikler, Tanımlayıcı Istatistik, Ortalama ve
Varyans, Rastgele Örnekleme, Belli Başlı Istatistik Dağılımlar,
Hipergeometrik Dağılım, Binom Dağılımı, Beta Dağılımı,
Dikdörtgen Dağılım, Pascal Dağılımı, Geometrik Dağılım,
Poisson Dağılımı, Gamma Dağılımı, Üstel Dağılım,
Normal Dağılım, Temel Istatistiki Dağılımlar Arasındaki Ilişkiler,
Istatistiki Dağılımlar Arasındaki Kısıtlamalar açıklanmıştır.
Ayrıca konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler
bölüm sonuna konulmuştur.
10 ncu Bölüm : Örneklemesiz Karar Teorisi konusu işlenmiştir.
Problemin Özellikleri, Ampirik Dağılımlar Için Basamak veya
Tablo Metotları, Kompleks Kararlar ve Karar Ağacı Diyagramları,
Veri Araştırmasına Dayanan Sonraki Ön Analiz ile Matris
Metotları açıklanmıştır. Ayrıca konu ile ilgili Çözülmüş
Problemler ile Ek Problemler bölüm sonuna konulmuştur.
11 nci Bölüm : İstatistik Tahmin ve Sonuç Çıkarma
konusu anlatılmıştır. Temel Esaslar ve Formül Çıkarma,
Merkezi Limit Teoremi, Ortalama Için Örnek Sınırları,
Ortalama Için Güven Sınırları, Ortalama Için Hipotez Testi,
Ortalama Için Işletim Özellikleri Eğrileri, Örnek Büyüklüğü,
Ortalama İçin Örnek Sınırları, Ortalama İçin Güven Eğrileri,
Varyans İçin Sınırlar ve Testler, 2 , t, ve F Arasındaki Ilişkiler,
Binom Dağılımlı Örnekler Için Işletim Özellikleri, Sonlu
Popülasyon Durumu, Popülasyon Toplamları açıklanmıştır.
Ayrıca konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler
bölüm sonuna konulmuştur.
12 nci Bölüm : Örneklemeli Karar Teorisi Ampirik Dağılımlar
Yardımı ile işlenmiştir. Giriş, Olasılıkların Yenilenmesi,
Ödeme Tablosu, Fırsat Kaybı Tablosu, p’nin Ortalamasının
Kullanılması, Sondan Bir Önceki Analiz, Optimal Örnekleme Planı
konuları açıklanmıştır. Ayrıca konu ile ilgili Çözülmüş
Problemler ile Ek Problemler bölüm sonuna konulmuştur.
13 ncü Bölüm : Karar Teorisi Kısmi Beklenti Metotları
konusu incelenmiştir. Giriş, Çok Olaylı Problemlerin Genel
Teorisi, Poisson Dağılımı, Normal Dağılım, Gamma Dağılımı,
Iki Olaylı Problemlerin Genel Teorisi açıklanmıştır. Ayrıca
konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm
sonuna konulmuştur.
14 ncü Bölüm : Olasılıksal Envanter Modeli anlatılmış
olup, Giriş, Sipariş Noktası, Sipariş Miktarı Sistemi,
Eskiyen Stoku Elde Tutma Süresi, Eşit Gözden Geçirme Dönemli
Sistemler, Temel Stoklama Sistemi incelenmiştir. Ayrıca konu ile
ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm sonuna
konulmuştur.
15 nci Bölüm : Kalite Kontrolu ve Kabul Örneklemesi
konusu anlatılmıştır. Değişkenler Için Kontrol Şemaları,
Uyarı Limitleri, Koşumlar, Bozuk Oranları İçin Kontrol Şeması,
Kabul Edilme Örneklemesi, Tek Bir Örnekleme İçin Işletim Özellikleri
Eğrileri, Ortalama Dışarı Giden Kalite Limiti, Sistematik Plan
Setleri : ML-STP-105D konuları anlatılmıştır. Ayrıca konu
ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm
sonuna konulmuştur.
16 ncı Bölüm : Varyans Analizi ve Benzer Metotlar
incelenmiş olup, Amaç, Sayım Istatistiği, Bir Yönlü Varyans
Analizi, Iki Yönlü Varyans Analizi, Latin Kareler, Sıralama
Metotları, Sıra Toplam Testleri, Uyumluluk konuları açıklanmıştır
Ayrıca konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler
bölüm sonuna konulmuştur.
17 nci Bölüm : Tahmin konusu açıklanmış olup, Giriş,
Üstel Düzeltme, Basit Regrasyon, Basit Korelasyon, Zaman
Serileri, En Küçük Kareler Metodu, Doğrunun Eğilimi-Trend,
Logaritmik Dönüşümler, Güvenilirlik Sınırları, Ortalama Büyüme
Hızı, Gomperz Eğrisi konuları Incelenmiştir. Ayrıca konu ile
ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm sonuna
konulmuştur.
18 nci Bölüm : Güvenilirlik ve İgili Olaylar konusu
incelenmektedir. Giriş, Güvenilirlik Özellikleri, Güvenilirlik
ve Hayatta Kalma Süreleri, Yaşam Tabloları konuları açıklanmıştır.
Ayrıca konu ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler
bölüm sonuna konulmuştur.
19 ncu Bölüm : Bekleme Hatları konusu anlatılmaktadır.
Notasyon ve Genel Ilişkiler, Poisson ve Üstel Dağılımların
Rolü, Tek Kanallı Kuyruk Modelleri, Çok Kanallı Kuyruk
Modelleri, Ekonomik Optimizasyon anlatılmıştır. Ayrıca konu
ile ilgili Çözülmüş Problemler ile Ek Problemler bölüm
sonuna konulmuştur.
Yönetim Kararlarında Kantitatif Yöntemler – Yöneylem Araştırması
isimli kitap 19 Bölümden meydana gelmektedir. Bölüm sonlarında
konuyla ilgili olarak edinilen bilgileri pekiştirici ve gerçek
uygulamaya yönelik toplam 500’ün üzerinde örnek Çözümlü
soru yer almaktadır. Bilindiği gibi her hangi bir konuda çok
fazla miktarda soru çözmek ve bu soruları çözerken takip
edilen yol ve yöntemler konusunda alışkanlık kazanmak öğrenmeyi
kolaylaştırmaktır. Dolayısı ile konuları detayları ile öğrenmek
için mutlak fazla miktarda problem çözmekle mümkündür. Ancak
kısa zamanda çok miktarda problem çözmek ve doğruluğundan
emin olmak ise tecrübe ve bilgi birikimi gerektirmektedir. İşte
bu maksada yönelik olarak, geleceğin yönetici adaylarına tecrübe
ve bilgi birikimi sağlamada yardımcı olmak için 500’den
fazla problem detaylı olarak açıklamalarla çözülmüş ve
sonuçları detaylı olarak YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI ÖRNEK
PROBLEMLER VE AÇIKLAMALI ÇÖZÜMLERİ kitabında yorumlanmıştır.
Problemlerin
çözümleri çok açık ve sade bir dille izah edilmiştir.
Problem çözümleri sizler için önemli bir yardımcıdır. Çözümlere
bakmadan önce bu problemleri kendiniz çözmeye çalışınız Bu
konuda ısrarcı olunuz. Daha sonra sonuçların kontrolunu bu
kitaptan izleyebilirsiniz.
Çözümlerin kolay anlaşılabilmesi için, her aşama manuel
olarak hesaplanmış ve kaydedilen aşamalar tek tek gösterilmiştir.
Ancak bu problemlerin bazılarını hazır paket programlarla
modelleyerek çözmek te mümkündür. Ancak işin esasını öğrenmek
ve pratiklik sağlamak için manuel çözümle işe başlanması
tavsiye edilir. Daha sonra manuel olarak çözülmüş problemler
modellenerek bir kısmının ismini aşağıda verdiğimiz paket
programlar yardımıyla yapmak çok büyük kolaylıklar sağlayacaktır.
NOT:
YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI ÖRNEK PROBLEMLER VE AÇIKLAMALI ÇÖZÜMLERİ
kitabı YÖNETİM
KARARLARINDA KANTİTATİF YÖNTEMLER - YÖNEYLEM
ARAŞTIRMASI kitabından en az 50 adet sipariş
veren akademik kuruluşlar için kitabı ana veya yardımcı ders
kitabı olarak kullanmak isteyen öğretim görevlisine ÜCRETSİZ
olarak gönderilir.
· SPSS : Istatistiksel analizlerde
· STATISTICA : Istatistiksel analizlerde
· Minitab : Istatistiksel analizlerde
· XPRESS-MP : Doğrusal programlama
· DPL (Decision Programing Language) : Karar
Analizlerinde- Karar Ağaçları
· Logical Decisions : Karar Analizi (Çok Kriterli Karar
Analizi)
· Expert Choice : Karar Analizi (Çok Kriterli Karar
Analizi)
· Forecast Pro : Karar Analizi Tahmin
· ProModel : Simülasyon
· ProModel Optimization Suite : Simülasyon
· Service Model : Simülasyon
· MedModel : Simülasyon
· @Risk : Risk analizi
· Excel : Elektronik tablo modelleme
|